Mở đầu
Hello anh em! Chào mừng anh em đã quay trở lại với blog của Tết Pro. Đã mấy ngày rồi mình chưa ngoi lên viết lách gì cả vì dạo này bài vở trên trường ngập đầu, thêm quả thời tiết Hà Nội mấy hôm nay chuyển mùa cứ âm u thế nào ấy, làm con người ta cũng dễ sinh ra mấy cái suy nghĩ "dọn dẹp" lại cuộc đời. Hôm qua lúc đang ngồi lướt web ngơ ngẩn, mình vô tình đào lại được cái kênh Youtube cũ rích từ hồi 2017. Ôi chu choa, cái thời trẩu tre quay mấy video game giật lag, rồi đăng dăm ba cái clip hát hò linh tinh. Mình xem lại mà sởn hết cả gai ốc, ngượng chín mặt luôn. Lúc đấy trong đầu mình nảy số ngay lập tức: Phải xoá! Xoá khẩn cấp cái đống tàn tích này khỏi không gian mạng!
Thế nhưng lúc bắt tay vào làm, mình mới ngớ người ra. Cái nút xoá kênh Youtube nó giấu kỹ dã man. Rồi xoá xong thì sao? Video của mình có thực sự bốc hơi không hay Google vẫn giấu nó ở một cái máy chủ mờ ám nào đó dưới đáy biển? Mất cả buổi tối để mò mẫm, đọc mớ tài liệu chính sách bảo mật dài ngoằng của Google, mình đã tự tay tiễn kênh Youtube tâm huyết một thời về cõi vĩnh hằng. Sáng nay ngủ dậy thấy nhẹ nhõm hẳn, nên quyết định mở máy lên gõ luôn bài này chia sẻ cho anh em. Biết đâu ngoài kia cũng có ông đang muốn "tẩy trắng" quá khứ giống mình.
1. Tại sao mình lại quyết định "trảm" kênh Youtube của chính mình?
Nhiều người hỏi mình là sao không để ẩn đi (Private) mà phải xoá vĩnh viễn làm gì cho cực. Thật ra cái cảm giác biết một đống dữ liệu cá nhân, hình ảnh ngớ ngẩn của mình vẫn đang nằm phơi thây trên máy chủ của một tập đoàn công nghệ khổng lồ nó bất an lắm anh em ạ. Lỡ một ngày đẹp trời tài khoản Google bị hack thì sao? Đống video "ẩn" kia sẽ lại chình ình ra trước bàn dân thiên hạ.
Chưa kể, thuật toán của Youtube nó cứ bám theo cái lịch sử xem và đăng bài từ thời nảo thời nào để đề xuất nội dung. Xoá kênh cũ đi giống như việc anh em đập một ngôi nhà cũ nát đi để xây lại nhà mới vậy. Sạch sẽ, gọn gàng, không để lại một chút dấu vết. Quá trình tự tay ấn nút xoá nó mang lại một trải nghiệm tâm lý khá thú vị, kiểu như mình đang thực sự làm chủ được dữ liệu của bản thân, không cho phép ai lưu trữ hay sử dụng hình ảnh của mình trong quá khứ nữa.
2. Hướng dẫn chi tiết từng bước xoá vĩnh viễn tài khoản Youtube
Anh em lưu ý kỹ phần này nhé, xoá kênh Youtube nó khác hoàn toàn với việc xoá tài khoản Google. Xoá kênh thì Gmail, Google Drive, Photos của anh em vẫn sống nhăn răng. Đừng có nhắm mắt nhắm mũi ấn nhầm xoá luôn tài khoản Google là toang thật đấy, không ai cứu được đâu.
Dưới đây là các bước thao tác thực tế mà mình vừa làm đêm qua, anh em cứ thế mà làm theo:
Đấy, chỉ vài cú click chuột là bao nhiêu năm cày cuốc, bao nhiêu kỷ niệm bỗng chốc hoá hư vô. Nhanh gọn và tàn nhẫn.
3. Cú sốc đằng sau nút "Xoá": Dữ liệu của tôi sẽ đi về đâu và mất bao lâu?
Lúc ấn xoá xong, màn hình nó hiện dòng chữ báo đã xoá. Nhưng anh em có tự hỏi là liệu mọi thứ đã bay sạch ngay lập tức chưa? Hay vẫn còn lưu lại đâu đó?
Theo những gì mình đào bới được từ tài liệu bảo mật của Google và kinh nghiệm từ những kỹ sư mạng, thì câu chuyện đằng sau phức tạp hơn nhiều. Khi anh em bấm xoá, kênh của anh em sẽ lập tức biến mất khỏi giao diện công khai. Nghĩa là người khác tìm kiếm tên kênh, link video... sẽ chỉ nhận được dòng thông báo "Kênh này không tồn tại".
Nhưng... dữ liệu vật lý (những file video nặng hàng Gigabyte) thì chưa bốc hơi ngay đâu. Máy chủ của Google nó như một cái mạng nhện khổng lồ rải rác khắp toàn cầu. Việc xoá dữ liệu thực tế mất khá nhiều thời gian. Thường thì Google sẽ mất khoảng 30 ngày để quét và xoá hoàn toàn các hệ thống đang hoạt động. Trong khoảng thời gian này, dữ liệu của anh em nằm ở trạng thái "đang chờ thi hành án".
Và nó chưa dừng lại ở đó. Google còn có các hệ thống sao lưu dự phòng (Backup) để đề phòng trường hợp thảm hoạ máy chủ. Dữ liệu trong các bản sao lưu này có thể mất tới 60 ngày đến 90 ngày tiếp theo mới bị ghi đè hoặc xoá sổ hoàn toàn. Tức là phải mất đến tối đa gần 3 tháng thì những thước phim của anh em mới thực sự tan biến khỏi Trái Đất.
Vậy họ có lưu trữ ngầm không? Về lý thuyết và theo luật bảo vệ dữ liệu quyền riêng tư, họ buộc phải xoá. Tuy nhiên, một số dữ liệu nhật ký (log files) ẩn danh kiểu như "đã từng có một tài khoản ID xxx tồn tại và bị xoá vào ngày yyy" có thể vẫn được giữ lại vì mục đích bảo mật, chống gian lận. Nhưng video, hình ảnh, bình luận của bạn thì chắc chắn sẽ bị làm sạch.
4. Những rủi ro và tổn thất "đau ví" khi xoá tài khoản
Mình khuyên thật lòng, trước khi làm cái trò này, anh em phải ngồi hít một hơi thật sâu và kiểm kê lại tài sản. Vì xoá xong là mất trắng, không có hối hận gì được đâu. Dưới đây là những thứ sẽ ra đi mãi mãi:
Đặc biệt là không có tính năng Undo (Hoàn tác). Trừ khi anh em gửi đơn kháng cáo trong vài giờ đầu tiên may ra hệ thống chưa xử lý kịp (mà tỉ lệ này cực thấp), còn lại thì xác định là vô phương cứu chữa.
5. Trải nghiệm sau khi dọn rác kỹ thuật số
Kể từ lúc tiễn cái kênh cũ ra đi, mình tạo một kênh mới tinh khôi, chỉ dùng đúng tên thật và một cái avatar phong cảnh nhẹ nhàng. Cảm giác dùng Youtube bây giờ nó sạch sẽ lạ thường. Trang chủ không còn bị rác bởi những video nhảm nhí do lịch sử xem từ chục năm trước ám lại.
Hành động xoá bỏ một tài khoản mạng xã hội nó không chỉ đơn thuần là thao tác kỹ thuật, nó còn là một liệu pháp tâm lý. Chúng ta đang sống trong một thời đại mà việc tạo ra dữ liệu quá dễ dàng, cứ nhắm mắt là đăng, là up. Đến lúc nhìn lại mới thấy mình đang cõng trên lưng một mớ hỗn độn. Biết cách xoá, biết cách từ bỏ những dữ liệu không cần thiết cũng là cách để bảo vệ bản thân trên không gian mạng đầy rẫy những con mắt tò mò này.
Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo mới nhất từ Tết Pro nhé. Chúc anh em cân nhắc thật kỹ trước khi đưa ra quyết định với dữ liệu của mình.
Lời kết
Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân và gia đình nhé. Tạm Biệt.
