Tìm hiểu chính sách và điều khoản sử dụng của mạng xã hội Threads

Mở đầu

Hello anh em! Lại là mình đây, dạo này trời thu Hà Nội bắt đầu mát mẻ dễ chịu hẳn, không còn cái nóng oi bức nực nội làm con người ta dễ quạu nữa. Mấy nay mình bước vào guồng quay của học sinh lớp 12 rồi, bài vở bắt đầu ngập đầu, thời gian rảnh rỗi lên đây chém gió với anh em cũng ít đi một chút. Nhưng tối qua, lúc mình đang nằm ườn lướt điện thoại giải trí sau khi cày xong đống bài tập Toán, mình vô tình lướt Threads. Thật sự là lướt Threads cuốn phết anh em ạ, nhưng đọc được một lúc thì mình giật mình nhận ra một sự thật khá là "lạnh sống lưng".

Mình thấy anh em Gen Z nhà mình lên Threads kể chuyện thầm kín, bóc phốt người yêu cũ, than thở chuyện công ty, thậm chí là chửi sếp một cách "tẹt ga" không trượt phát nào. Giống như kiểu mọi người đang coi Threads là một cuốn nhật ký cá nhân khóa kín bưng ấy. Thế là cái bệnh tò mò của dân làm code nổi lên, mình quyết định mò vào đọc thử cái gọi là "Điều khoản sử dụng" và "Chính sách quyền riêng tư" của thằng Threads này xem nó thu thập cái quái gì của chúng ta. Quả nhiên, đọc xong thì mình phải bật ngay dậy, mở laptop lên gõ ngay bài viết này để cảnh báo mọi người.

1. Threads - Bến đỗ bình yên hay cái bẫy "bán mình"?

Nói thật thì từ hồi Threads ra mắt, nó như một làn gió mới dập tắt đi cái sự ồn ào, toxic lộn xộn của Facebook. Ở đây chỉ có text, chữ và những dòng trạng thái ngắn ngủi. Mọi người tha hồ xả dao, than vãn cuộc đời, tìm kiếm sự đồng cảm. Cảm giác nó an toàn làm sao á, kiểu như người nhà không ai chơi Threads nên mình tha hồ bung xõa, không sợ phụ huynh hay họ hàng soi mói.

Nhưng mà anh em tỉnh táo lại một chút đi. Threads nó là con đẻ của Meta (công ty mẹ của Facebook, Instagram, WhatsApp đó). Mà Meta thì nổi tiếng là con "hút máu" dữ liệu người dùng khét lẹt nhất hành tinh này rồi. Cái gì miễn phí thì chính chúng ta là sản phẩm. Anh em cứ nghĩ mình đang xả stress, nhưng thực ra anh em đang tự nguyện dâng hiến toàn bộ thông tin cá nhân, tâm lý, thói quen, sở thích cho một hệ thống máy chủ khổng lồ.

2. Mổ xẻ cái mớ điều khoản "đọc mà lú" của Meta

Thề với anh em, cái thói quen xấu nhất của người dùng internet tụi mình là khi đăng ký tài khoản cứ thấy nút "Đồng ý" (I Agree) là nhắm mắt bấm bừa cho xong để còn vào hóng hớt. Có ai rảnh đâu mà đọc mấy cái văn bản dài lê thê bằng tiếng Anh hay dịch ra tiếng Việt tối nghĩa. Nhưng đêm qua mình đã ngồi cắn răng đọc từng dòng.

Anh em biết Threads nó thu thập cái gì không? Không chỉ là tên tuổi, email hay danh bạ đâu nhé. Nó gom hết!

Lịch sử duyệt web: Anh em lướt cái gì, xem cái gì lâu, nó ghi lại hết.

Thông tin tài chính và sức khỏe: Đọc đến đoạn này mình kiểu "Ủa, một cái mạng xã hội đăng chữ thì cần qué gì biết tao đang viêm màng túi hay tao đang bị đau dạ dày?". Nhưng có đấy, nó xin quyền thu thập dữ liệu sức khỏe và thông tin thanh toán nếu có liên kết.

Vị trí chính xác: Bất kể lúc nào, bạn đăng bài ở đâu, quán cafe nào, nó định vị chuẩn không cần chỉnh.

Dữ liệu nhạy cảm khác: Thói quen tìm kiếm, tương tác với ai, tần suất online...

Vì Threads liên kết chặt chẽ với Instagram (chung một hệ sinh thái), nên mọi thứ bạn làm trên Threads sẽ được đồng bộ chéo. Hồi đầu nó còn hãm tới mức bạn muốn xóa tài khoản Threads thì nó bắt xóa luôn cả Instagram. Bị dân tình chửi quá nên sau này nó mới cập nhật cho phép vô hiệu hóa riêng. Nhưng bản chất là dữ liệu của bạn ở 2 nền tảng này đã bị hòa làm một rồi.

3. Rủi ro tiềm ẩn khi bạn phơi bày "cái tôi" quá mức

Cái rủi ro lớn nhất mà mình muốn nói đến ở đây không phải là việc bị hack nick, mà là việc chúng ta đang tự tước đi quyền riêng tư của chính mình một cách vô thức.

Nuôi béo trí tuệ nhân tạo (AI)

Như mình đã từng chia sẻ ở các bài trước, thời đại AI đang bùng nổ. Và anh em nghĩ bọn Meta lấy dữ liệu ở đâu để huấn luyện con Meta AI của nó thông minh lên? Chính là từ những dòng status than thở lúc 2h sáng của anh em đấy! Mọi ngôn từ, cách nói lóng, cảm xúc, quan điểm chính trị, góc nhìn xã hội của hàng triệu người dùng Việt Nam đang bị hút vào hệ thống máy học của họ. Mình không bài xích AI, nhưng việc dùng AI để quét và phân tích cảm xúc con người nhằm mục đích thao túng quảng cáo thì thật sự đáng sợ. Bạn càng buồn, nó càng hiển thị những thứ khiến bạn mua sắm để giải tỏa.

Nhà tuyển dụng và "bóng ma" quá khứ

Nhiều bạn nghĩ Threads là ẩn danh hoặc chả ai biết mình là ai. Sai lầm cực kỳ lớn! Thuật toán của Meta rất kinh khủng, nó sẽ gợi ý tài khoản Threads của bạn cho những người bạn trên Facebook, Instagram, hoặc người có lưu số điện thoại của bạn trong danh bạ. Thử tưởng tượng một ngày đẹp trời, sếp của bạn hay người phỏng vấn bạn lướt Threads và thấy bài viết bạn chửi công ty cũ té tát, hay những phát ngôn lệch chuẩn, văng tục chửi bậy thì sao? Toang luôn chứ sao nữa. Mạng ảo nhưng hậu quả là thật 100%.

Mồi ngon cho lừa đảo (Scammer)

Trên Threads rất hay có mấy cái trend kiểu "Khoe số dư tài khoản", "Ngày tháng năm sinh của bạn nói lên điều gì", hay "Khoe bill chuyển khoản". Ôi trời ơi, anh em đang tự mang thông tin cá nhân dâng tận miệng cho bọn lừa đảo đấy. Chỉ cần họ biết tên đầy đủ, ngày tháng năm sinh, ngân hàng bạn hay dùng, kết hợp với vài thông tin thói quen bạn hay kể trên đó, là đủ để họ dàn dựng một kịch bản lừa đảo mạo danh hoàn hảo rồi.

4. Trải nghiệm "rợn gáy" của chính bản thân mình

Mình kể câu chuyện thật của mình luôn cho anh em dễ hình dung sự đáng sợ của việc đồng bộ dữ liệu. Tuần trước, cái laptop thân yêu của mình dở chứng bị màn hình xanh lúc đang code dở cái công cụ quản lý blogspot. Bực quá, mình mới vớ điện thoại, mở Threads lên gõ đúng 1 dòng: "Má, máy tính tự nhiên lăn đùng ra chết, màn hình xanh lè, cứu với anh em". Mình thề là mình chưa hề tìm kiếm dịch vụ sửa máy tính nào trên Google hay Facebook luôn nhé.

Thế mà đúng 5 phút sau, mình mở Facebook lên để lướt xem tin tức. Đập ngay vào mắt mình là 3 cái quảng cáo liên tiếp: "Sửa laptop lấy ngay tại Hà Nội", "Cứu dữ liệu ổ cứng bị màn hình xanh", "Bán laptop lập trình viên giá rẻ". Tự nhiên mình thấy gai ốc nổi rần rần. Cảm giác như có ai đó đang đứng sau lưng đọc trộm điện thoại của mình vậy. Hệ sinh thái của tụi nó ăn thông với nhau một cách khủng khiếp. Bạn vừa thở dài ở ứng dụng này, nó lập tức vác thuốc giải tới bán cho bạn ở ứng dụng khác.

5. Vậy anh em mình phải làm sao để "sống sót"?

Mình không bảo anh em xóa app hay tẩy chay Threads, vì thực sự nó vẫn là một nơi cập nhật thông tin cực kỳ nhanh và có nhiều người chia sẻ kiến thức hay. Nhưng mình phải biết cách chơi luật của nó.

Giới hạn thông tin: Đừng bao giờ đăng ảnh căn cước công dân, thẻ ngân hàng, vé máy bay (có mã vạch), hay check-in vị trí nhà riêng/trường học một cách quá chi tiết.

Tắt định vị: Vào phần cài đặt điện thoại, tắt ngay quyền truy cập vị trí của Threads đi. Nó không cần biết bạn đang ngồi ở cái xó nào để đăng bài đâu.

Cẩn trọng ngôn từ: Hãy nhớ rằng bất cứ thứ gì bạn đưa lên không gian mạng đều có thể bị chụp màn hình lại. Sống thật là tốt, nhưng đừng thật thà quá mức để rồi rước họa vào thân. Đừng chửi bới, miệt thị hay tham gia vào mấy cái drama vô bổ.

Kiểm soát quyền riêng tư: Chịu khó mò vào phần Cài đặt quyền riêng tư, tắt mấy cái tùy chọn cho phép theo dõi hoạt động bên ngoài ứng dụng (nếu có thể), giới hạn người có thể nhắc (mention) bạn.

Mạng xã hội sinh ra là để phục vụ chúng ta kết nối, đừng để nó biến chúng ta thành những con rối bị thao túng cảm xúc và dữ liệu. Hãy là những người dùng internet thông thái, có tư duy và biết bảo vệ bản thân.

Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo mới nhất từ Tết Pro nhé. Mỗi lượt bình luận, chia sẻ của các bạn là động lực rất lớn để thằng học sinh lớp 12 này bớt chút thời gian nghỉ ngơi lên đây gõ phím phục vụ anh em.

Lời kết

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân và gia đình nhé. Tạm Biệt.

Copyright © Tết Pro